in

20. Yüzyıldan günümüze Sosyal Hizmetler

20. Yüzyılda Sosyal Hizmetler

Sosyal hizmetler 20. yüzyılda yaygınlaştı. Yüzyılın başlarında İngiltere’de hükümet bir sağlık sigortası programını yürürlüğe koyma­nın yanı sıra, yaşlılar için emeklilik, işsizler için sigorta ödeneği ve bunun gibi bazı yar­dımlar sağladı. I. Dünya Savaşı‘ndan sonra dünya çapındaki Büyük Dünya Bunalımı yeni sorunlar doğurdu; milyonlarca insan birden­ bire işsiz kalmıştı. II. Dünya Savaşı sırasında yeni bir sosyal hizmet programı yürürlüğe kondu. Buna göre çocukların giderlerini karşılamaya yönelik aile yardımı, herkesi kapsa­yan ulusal sigorta programı, eski ve artık işlevini yitirmiş Yoksullara Yardım Yasası‘nın yerine bir ulusal yardım programı ve çocuklar için yeni bir parasız eğitim sistemi geliştirildi.

Almanya’da 1880’lerde Bismarck döneminde devlet fonundan karşılanan bazı sosyal yardım hizmetleri baş­latıldı. Başka bir öncü ülke de, 1890’larda yaşlılara emekli maaşı bağlanmasını öngören çeşitli yasalar çıkaran Yeni Zelanda’dır. 1930″larda Yeni Zelanda’da hastalara, işsizle­re, iş kazasına uğrayanlara ve yaşlılara yardım için kapsamlı bir sosyal güvenlik sistemi geliştirildi ve hemen hemen parasız bir ulusal sağlık hizmeti sağlandı.

ABD’de devlet fonundan sağlanan sosyal yardım ve hizmetler, İngiltere, Avrupa ve Yeni Zelanda’dan biraz daha geç başlatıldı. 1930’larda, Büyük Dünya Bunalımı dönemin­de Başkan Franklin D. Roosevelt, 13 milyon işsiz ve 5 milyon yoksul aileye yardım için “Yeni Düzen” adını verdiği ekonomik ve toplumsal reform programını başlattı. Roose­velt, özel sektörün iş sağlayamadığı durumlar­da hükümetin ülke ekonomisine karışması gerektiğine inanıyordu. 1935 Sosyal Güvenlik Yasası, işsiz kalan işçilere yardım etmek ve 65 yaşından sonra emekliye ayrılan işçilere emeklilik aylığı bağlayabilmek için fon sağla­mak amacıyla çıkarıldı.

Bugün ABD’de sosyal yardım ve hizmetle­rin kapsamı genişletilerek aşın yoksulluk için­de yaşayan ailelere acil yardım, özürlülere ve ailelerine yardım, konut yardımı, yaşlılar için sağlık sigortası, yiyecek kuponları, okullarda öğle yemeği, vergi bağışıklığı, çocuklar için gündüz bakımı ve bakıcı aile olanakları, uyuşturucu ve alkol bağımlılarının tedavisi gibi hizmetler sağlanmaktadır. 1980’lerin başlannda yaklaşık 42 milyon ABD’li (her altı kişiden biri) federal yardım programlarından yararlanıyordu. Ne var ki, 1988’de Sayım Bürosu’nca yapılan bir araştırmaya göre nüfu­sun yüzde 13,1 ‘i (31,9 milyon) yoksulluk düzeyindeydi ve bunların 12 milyonu 17 yaşın altındaydı. Eskiden ulusal gelirin yüzde 8,2’sini kapsayan sosyal yardım harcamaları 1986’da yüzde 18,4’ü bulduysa da, bu oran sanayileşmiş Avrupa ülkelerinin bu konudaki harcamalarının altındadır. 1980’lerde ABD’ de hükümetin sosyal yardımları azaltma çaba­sı büyük bir tepkiyle karşılaştı.

Günümüzde Hollanda, Fransa, Almanya ve İskandinav ülkelerinde bu konuda önemli kazanımlar sağlanmıştır.
Genel olarak bütün sosyalist ülkelerde sos­yal yardım hizmetlerinin yürütülmesi hükü­metin sorumluluğundadır. Başta parasız sağ­lık hizmetleri ve her düzeyde parasız eğitim olmak üzere her türlü sosyal güvenceyi sağla­mak devletin görevidir.
1920’lerin başında, dünyada sağlık hizmet­lerini parasız olarak sağlayan ilk ülke SSCB olmuştur. Bugün SSCB’de tüm yurttaşlar, yaşlılık, hastalık, işgörmezlik ya da evin geçimini sağlayan kişinin yitirilmesi durumla­rında sosyal güvenlikten yararlanırlar. Sosyal sigorta tüm çalışanların ve ailelerinin sağlık harcamalarını, doğum sonrası izinli oldukları sürece ücretlerini ve iş değiştiren kişilerin yeni iş bulununcaya kadar geçimini sağlaya­cak ödemeleri karşılar. Sosyalist ülkelerde çalışma hem bir hak, hem de görev olarak kabul edildiğinden işsizlik günümüze kadar önemli bir sorun olmamıştır. Bu nedenle işsizlik ödenekleri sosyal güvenlik sistemi içinde önemli bir yer tutmaz.
Okulöncesi çocukların bakım ve eğitimi de sosyal güvenlik kapsamındadır. Ayrıca tüm okullarda eğitim parasızdır. Bekâr yaşlı kadın ve erkeklerin bakımı ve sağlık hizmetleri de sosyal güvenlik kapsamındadır. Bu kişiler devlete ait bakımevlerinde parasız bakılırlar.
SSCB’de sosyal güvenlik ve yardım hizmet­leri için gereken harcamalar sosyal tüketim fonundan karşılanır. Bu fon SSCB’de kirala­rın düşük tutulmasını da sağlamakta, fondan sağlanan yardımla kiralar üçte iki oranında düşürülmektedir.
Sosyal hizmetlerin görece sınırlı olduğu Angola, Mozambik, Gana gibi bazı Afrika ülkelerinde 1980’lerde yasal düzenlemeler ya­pılarak, aşamalı bir sosyal güvenlik sistemi kuruldu. Honduras, Venezuela gibi Orta ve Güney Amerika ülkelerinde de yeni yasalarla sosyal yardım ve hizmetlerin kapsamı genişletildi.

Yorumlar

Cevap Yazın

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Loading…

0

Comments

0 comments

Devlet Tarafından Yapılan Sosyal Yardım Hizmetleri

Türkiye’de Sosyal Yardım Hizmetleri ve Geçmişi